Rozwój mowy dziecka w ciąży: Co warto wiedzieć?
Rozwój mowy w okresie prenatalnym
Czy wiesz, że rozwój mowy zaczyna się długo przed narodzinami człowieka? Już w okresie prenatalnym możemy wpływać na to, jak Maluch będzie komunikował się w przyszłości. Jeśli interesuje Cię temat rozwoju mowy w czasie ciąży, to zachęcam do pobrania darmowego pliku pdf, w którym znajdują się praktyczne wskazówki oraz rozwinięcie poruszanych dziś treści. Link do materiału znajdziesz:
Słuch
Pierwszym ważnym elementem, o którym chciałabym dziś opowiedzieć, jest rozwój narządu słuchu. Słuch zaczyna się kształtować po szesnastym tygodniu ciąży. Choć tak naprawdę, pęcherzyki słuchowe, z których potem powstaje ludzkie ucho, zaczynają tworzyć się już w czwartym tygodniu życia prenatalnego. To niesamowite, ale już około piątego miesiąca ciąży, dziecko zaczyna odbierać i reagować na dźwięki z otoczenia. Początkowo dotyczy to dźwięków intensywnych, ale z czasem Maluch będzie w stanie słyszeć coraz precyzyjniej i tak, około 23 tygodnia potrafi rozpoznawać cechy głosu mamy, takie jak rytm czy intonacja.
Słuch to jeden z najważniejszych zmysłów, mający ogromne znaczenie dla rozwoju mowy. Dlatego to, czego dziecko słucha jeszcze przed narodzinami, może wpłynąć na jego zdolności językowe w przyszłości. Warto zaznaczyć, że nasze oddziaływanie na narząd słuchu Maluszka, może się wiązać zarówno z efektem pozytywnym jak i negatywnym dla jego prawidłowego rozwoju.
Co można zatem zrobić?
Przede wszystkim, warto rozmawiać z dzieckiem, ponieważ głosy rodziców są dla niego najbardziej znanym i najważniejszym dźwiękiem. Takie mówienie do brzuszka i obserwowanie reakcji Malucha, np. w postaci ruchu, nie tylko doskonale stymuluje słuch, ale także pozwala na nawiązywanie bliskich więzi rodzinnych. Warto także słuchać spokojnej, relaksującej muzyki, która wpłynie pozytywnie zarówno na samopoczucie mamy, jak i na rozwój prenatalny dziecka.
Mózg i układ nerwowy
Przejdźmy teraz do rozwoju mózgu i układu nerwowego, którego kształtowanie rozpoczyna się od samego początku ciąży. Czy wiesz, że już w drugim tygodniu życia płodowego, powstają zawiązki ośrodkowego układu nerwowego?
Choć ludzki mózg rozwija się latami, to właśnie w okresie prenatalnym i pierwszych trzech latach życia jego rozwój jest najintensywniejszy. Dla przykładu, już pod koniec trzeciego miesiąca wykształcone są nie tylko półkule mózgu (na tym etapie jeszcze bez pomarszczenia), ale także móżdżek i wzgórze. Bardzo intensywny proces neurogenezy, czyli powstawania nowych komórek nerwowych, powoduje, że mały człowiek zaczyna nawiązywać coraz to lepszy kontakt ze światem zewnętrznym.
W czasie ciąży, kształtują się także najważniejsze ośrodki, które będą odpowiedzialne za mowę po narodzinach dziecka. Chodzi między innymi o ośrodek Broki, który kształtuje się w trzydziestym pierwszym tygodniu ciąży i mówiąc ogólnie, odpowiada za nadawanie mowy. Natomiast za proces rozumienia tego, co zostało powiedziane, odpowiada tak zwany ośrodek Wernickego, który powstaje w okresie prenatalnym w płacie skroniowym.
Na rozwój mózgu ogromny wpływ ma dieta. To, co je kobieta w ciąży, ma bardzo duże znaczenie w kontekście tego, jak będzie rozwijał się układ nerwowy Malucha, ale i cały jego organizm. Szczególnie ważne są składniki odżywcze, takie jak kwasy omega-3, żelazo, witamina D3 czy znany wszystkim kwas foliowy. Dlatego, jeśli jesteś już w ciąży lud dopiero planujecie rodzicielstwo, warto upewnić się że dieta mamy jest bogata w elementy sprzyjające prawidłowemu rozwojowi dziecka. W tej kwestii najlepiej poradzić się lekarza prowadzącego ciążę albo innych specjalistów, pracujących z ciężarnymi i małymi dziećmi.
Ale to nie wszystko. Stres i inne czynniki zewnętrzne mogą także wpłynąć na rozwój układu nerwowego Maluszka. Jeśli zatem obecnie jesteś w ciąży, to warto w sposób szczególny zadbać o swoje zdrowie psychiczne, unikać toksyn i starać się zapewnić sobie jak najwięcej spokoju w tym wyjątkowym czasie.
Ssanie
Na koniec chciałabym porozmawiać o odruchu ssania, który jest wrodzony i fizjologiczny. To jeden z pierwszych odruchów, które rozwijają się u dziecka w okresie prenatalnym. Początki treningu tej czynności przypadają już na około dwunasty tydzień ciąży, żeby przybrać ostateczną wersję około dwudziestego dziewiątego tygodnia życia prenatalnego. Pełna reakcja odruchu ssania składa się z koordynowania zarówno ssania, jak i oddychania oraz połykania, co stanowi niezbędną umiejętność potrzebną do jedzenia po przyjściu na świat. Odruch ssania jest kluczowy między innymi dla rozwoju narządu żucia, a tym samym dla przyszłego spożywania posiłków.
Ssanie to jednak coś więcej niż tylko sposób na pobieranie pokarmu. Poprzez ten odruch dziecko uczy się wykonywania ruchów i kontrolowania mięśni artykulacyjnych, co jest kompetencją niezbędną do prawidłowego nabywania mowy. Po narodzinach dziecka, odruch ssania będzie pomagać mu się wyciszyć i rozładować napięcie. Jest bardzo potrzebny w zapewnieniu Maluszkowi poczucia bezpieczeństwa.
Zakończenie
Podsumowując, rozwój mowy dziecka zaczyna się już w okresie prenatalnym, a my, jako rodzice, mamy wiele możliwości, aby wspierać ten proces. Aspekty takie jak rozwój słuchu, układu nerwowego czy nabywanie umiejętności ssania to tylko niektóre, choć bez wątpienia jedne z najistotniejszych, z obszarów, które realnie wpływają na procesy nabywania języka po narodzinach dziecka.
Jeśli chcecie dowiedzieć się więcej o tym, jak możecie wspierać rozwój Waszego Maluszka jeszcze w czasie ciąży, to gorąco zachęcam do pobrania darmowego przewodnika, który dla was przygotowałam. Jeżeli znacie innych przyszłych rodziców, którzy mogliby skorzystać z tego wpisu lub darmowego poradnika, udostępnijcie im ten materiał.
